Седите во мал чамец, во целосна темнина и тишина. Слушате само капки вода и тивко пљускање. Тогаш ја подигате главата и над вас се отвора небо полно со илјадници сино-зелени ѕвезди, кои светат во темнината како Млечниот Пат. Но вие сте длабоко под земјата. Ова е Пештерата на светулките Ваитомо во Нов Зеланд, едно од најмагичните места на светот.
Ѕвезди под земја
Ваитомо лежи на Северниот остров на Нов Зеланд, околу 200 километри јужно од Окленд. На маорски јазик името значи „вода што тече низ дупка“: wai е вода, а tomo отвор или дупка. Под зелените ридови со овци се крие лавиринт од повеќе од 300 варовнички пештери, создадени од подземните реки во последните 30 милиони години.
Најпозната е Пештерата на светулките. Нејзиниот најславен дел е Гротото на светулките, кое посетителите ја гледаат од чамец, лизгајќи по подземната река.
Светулки што не се светулки
„Ѕвездите“ на Ваитомо не се вистински светулки, туку ларви на мушичката Arachnocampa luminosa, која живее само во Нов Зеланд. Ларвата се закачува на таванот на пештерата и од устата спушта десетици тенки нишки, долги и до 30 сантиметри, покриени со лепливи капки, како ѓердани од бисери.
Потоа почнува да свети. Светлината доаѓа од хемиска реакција во нејзиното тело и привлекува ситни инсекти, кои летаат кон „ѕвездите“, се лепат за нишките и стануваат храна. Колку е ларвата погладна, толку посилно свети. Ларвите живеат 6 до 12 месеци, а возрасните мушички живеат само неколку дена, без уста, само за да се парат и да положат јајца.
Откривањето
Маорите ги познавале пештерите со векови. Во 1887 година маорскиот поглавар Тане Тинорау и англискиот геодет Фред Мејс влегле во пештерата на сплав, следејќи го текот на подземната река. Со свеќи ги откриле светулките и огромната дворана, денес наречена Катедралата, толку висока и со таква акустика што во неа пееле и светски познати оперски пејачи.
Тане и неговата сопруга Хути ја отвориле пештерата за туристи уште во 1889 година. Денес многу од вработените во пештерата се потомци на Тане Тинорау, а дел од приходите им се враќаат на сопствениците-Маори.
Што да се направи
Пештерата на светулките
Класична тура од околу 45 минути: пешачење низ сталактитите, Катедралата и на крајот тивко пловење со чамец под таванот полн светулки. Фотографирањето е забрането, за да не се вознемируваат ларвите.
Руакури и Арануи
Руакури е најдолгата пештера за туристи, со спирален влез и подземни водопади, достапна и за колички. Арануи е позната по своите нежни бели и розови сталактити.
Black water rafting
За авантуристи: облечени во неопрен и со гумена шамандура, плови се во темнина низ подземните реки, под таваните со светулки, со скокови од мали водопади.
Практични совети
Кога. Пештерите се отворени цела година, а внатре температурата е секогаш околу 14 степени. Светулките светат најсилно во лето, од декември до март.
Резервирајте. Турите се полни, особено во лето и за празници. Резервирајте онлајн однапред.
Комбинирајте. Ваитомо лесно се комбинира со Хобитон, местото на снимање на „Господарот на прстените“, и со геотермалниот град Роторуа.
Небо под земја
Ваитомо е место каде најмалите суштества создаваат најголемо чудо. Во тишината на пештерата, под небото од живи ѕвезди, човек ја чувствува скриената убавина на светот, која постои и таму каде што никогаш не допира сончевата светлина.
Практично
- Главен град: Велингтон
- Валута: Новозеландски долар (NZ$, NZD) 100 € ≈ 200 NZ$ (курс 1 € = 2,00 NZ$, ЕЦБ, 7 октомври 2026)
- Јазици: англиски, маорски, новозеландски знаковен
- Временска разлика: 10–12 часа повеќе од Македонија
- Пештери: над 300 варовнички пештери
🇳🇿 Ваитомо накратко
Варовнички пештери на Северниот остров, чии тавани светат од илјадници ларви на мушичката Arachnocampa luminosa.
- 🏨 Сместување: Во Ваитомо: Абсеил Ин (B&B со поглед), Ваитомо Орчард (во овоштарник), Вудлин Парк (спиење во авион и хобит-куќа); Блиску: Ваитомо Лоџ (мотел, Те Куити), TOP 10 Холидеј Парк (кампови и куќички)
- 🍴 Ресторани: Ваитомо: ХУХУ Кафе (локални продукти), Томо Бар (пица и пиво), Ваитомо Хоумстед (крај патот); Оторохонга: Терсти Вета (бар и кујна), Фет Киви Кафе (кафе)
- 📍 Места за посета: Пештерите Руакури и Арануи, мостот Мангапохуе, Хобитон, Роторуа, Окленд, Езерото Таупо
- 🍽 Храна: Ханги (маорско печење во земја), јагнешко, Павлова, пита со месо, сладолед „хоки поки“
- 🍷 Пијалак: Совињон блан од Марлборо и L&P лимонада
- 🎉 Фестивали: Матарики – маорската Нова година (јуни/јули)
Рестораните и хотелите водат до Google Maps, а останатите врски до Википедија.
✈ Како да стигнете од Балканот до Ваитомо
Нов Зеланд е на другата страна на светот. До Окленд (AKL) се патува околу 26–32 часа, со едно или две преседанија. Оттаму до Ваитомо има 2,5 часа возење.
🔎 Споредете цени: Google Flights · Skyscanner · Kayak
- 1. Преку Дубаи или Доха најлесно Од Скопје до Дубаи или Доха, па директен лет до Окленд со Emirates или Qatar Airways, околу 16–17 часа. Emirates · Qatar
- 2. Преку Азија Преку Сингапур, Куала Лумпур или Хонг Конг, со Singapore Airlines, Malaysia Airlines или Cathay Pacific. Singapore · Cathay
- 3. Окленд – Ваитомо Изнајмен автомобил на југ, околу 200 км (≈2,5 часа), или автобус InterCity до Ваитомо. InterCity
- 4. Тура во пештерата Тура со чамец во Пештерата на светулките (≈45 мин), или авантуристички „black water rafting“. Waitomo Caves · Legendary Black Water Rafting
Граѓаните на ЕУ аплицираат за NZeTA пред патувањето; граѓаните на Македонија и Србија треба туристичка виза за Нов Зеланд. Летовите и цените се менуваат.
