Собните растенија го прават домот поживописен, посмирен и попријатен. Сепак, баба ви сигурно имала цврсто мислење за тоа кое цвеќе „не смее“ во куќа: бршленот го тера мажот, кактусот носи караници, а сувото цвеќе привлекува несреќа. Денес на тие приказни се надоврзуваат и фенг шуи советите за „лоша енергија“. Но покрај верувањата, постојат и сосема реални причини некои растенија да не се држат во секоја просторија, особено ако дома имате мали деца, мачки или кучиња. Еве што е мит, а на што навистина треба да внимавате.

Што значи „лоша енергија“ на растенијата
Во народните верувања и во фенг шуи, растенијата се оценуваат според нивниот облик и карактер. Острите листови и бодлите се сметаат за „агресивни“, растенијата што се влечкаат и обвиткуваат за „задушувачки“, а свенатите и сувите за знак на застој. Не постојат научни докази дека едно растение може да донесе караница или несреќа. Но има нешто вистинско во тоа што чувствуваме: запуштено, свенато цвеќе навистина создава чувство на неуреденост, а здраво и негувано растение го подобрува расположението.
Растението не носи лоша енергија, но запуштеното растение кажува дека некој престанал да се грижи.
Растенија со отровен сок: млечки
Млечките, меѓу кои е и популарната божиќна ѕвезда, имаат бел, млечен сок кој ја надразнува кожата и очите. Кај чувствителни луѓе може да предизвика црвенило, чешање, па дури и изгореници, а ако допре до очите, силна болка. Ако се проголта, предизвикува гадење и повраќање. Не се смртоносни во мали количини, но не им се место на ниска полица каде што стигнуваат детски раце или мачешки заби.

Ако сечете или пресадувате млечки
- Носете ракавици
- Не допирајте ги очите додека работите
- Измијте ги рацете и алатот веднаш потоа
- Отпадните делови фрлете ги во затворена кеса
Украсни плодови што мамат: семејство на домати и компири
На растенијата од семејството на доматите и компирите им припаѓаат и некои украсни саксии со ситни, сјајни плодови, како украсната пиперка и таканаречената „ерусалимска цреша“, растение со портокалови топчести бобинки. Тие изгледаат како мали овошки и затоа се опасни за децата. Плодовите и листовите содржат материи што го нарушуваат варењето и предизвикуваат гадење, повраќање и болки во стомакот.
Монстера, спатифилум, филодендрон и дифенбахија
Ова се меѓу најомилените собни растенија, и со право: убави се, лесни за одгледување и добро се чувствуваат во станот. Но нивниот сок содржи ситни кристали од калциум оксалат. Кога ќе се загризе лист, тие кристали како иглички ја боцкаат устата и јазикот и предизвикуваат печење, оток и отежнато голтање. Дифенбахијата е најпозната по ова и во народот се вика „нема трска“, затоа што може да предизвика оток што привремено го отежнува зборувањето.
Ова не значи дека мора да се откажете од нив. Доволно е да ги држите високо, подалеку од деца и миленичиња, и да ги собирате паднатите листови.
Бршлен: меѓу верувањето и реалноста
Бршленот во нашиот народ има лош глас. Се верува дека „го тера мажот од куќата“ и дека носи осаменост, па некаде го викаат и „мажоловка“. Тоа е чисто суеверие. Реалната опасност е друга: листовите и бобинките се отровни ако се проголтаат, а сокот кај некои луѓе предизвикува осип на кожата. Како растение за висечка саксија, далеку од деца, сосема е во ред.
Олеандер и пустинска роза: убави, но многу отровни
Олеандерот е чест украс на терасите, а пустинската роза, со своето задебелено стебло и розови цветови, е сè попопуларна во становите. Двете растенија припаѓаат на семејство чии делови содржат материи што силно делуваат на срцето. Олеандерот е едно од најотровните украсни растенија воопшто: сите негови делови, и свежи и суви, се опасни, а не смее ни да се гори, затоа што и чадот е штетен.

Олеандер: правила за безбедност
- Не садете го таму каде што си играат деца
- Секогаш носете ракавици кога го кратите
- Не користете ги гранките како стапчиња за скара или ражен
- Не го горете, ниту свеж, ниту сув
- Ако има миленичиња што гризат растенија, изберете друго цвеќе
Лилјани: опасност за мачките
За лилјаните често се вели дека ноќе „го трошат воздухот“ и го нарушуваат сонот. Вистината е дека сите растенија ноќе испуштаат мала количина јаглерод диоксид, но таа е занемарлива и не може да ви наштети во спалната соба. Со лилјаните има друг проблем: нивниот силен мирис кај некои луѓе предизвикува главоболка, а поленот остава тешки дамки.
Најсериозното предупредување е за сопствениците на мачки. Лилјаните се исклучително отровни за мачките. Доволно е мачката да лиже полен од крзното или да пие вода од вазната во која стоеле, за да добие тешко оштетување на бубрезите. Ако имате мачка, лилјани не треба да има во домот, ниту во букет.
Орхидеја, фикус и тубероза: кога е проблемот во чувствителноста
За орхидејата понекогаш се пишува дека „го превозбудува нервниот систем“. За тоа нема докази. Орхидејата е меѓу најбезбедните собни растенија, а единствениот проблем може да биде поленот кај многу чувствителни луѓе.
Фикусот, пак, навистина може да предизвика алергија. Неговиот млечен сок содржи протеини слични на оние во латексот, па луѓето алергични на латекс треба да внимаваат. Кај некои луѓе со астма, прашината и сокот од листовите на фикусот можат да ги влошат симптомите.
Туберозата има опојно силен мирис. Во затворена просторија, особено во спалната соба, може да предизвика главоболка, гадење и чувство на тежина. Таа е убава во градина и на тераса, но не покрај креветот.
Народни верувања за другите растенија
Кактусите, според фенг шуи, со своите бодли носат „остра енергија“ и караници, па не се препорачуваат во спалната соба и покрај влезот. Сувото цвеќе се смета за симбол на нешто што умрело и, според верувањето, го задржува застојот во домот. Бонсаите понекогаш се поврзуваат со „закржлавен раст“ и застој во кариерата. Ниту едно од ова не е докажано, но ако тие верувања ве вознемируваат, слободно преместете го растението во друга просторија. Домот треба да ве смирува.
Знаци дека растението ви „троши енергија“
- Постојано е свенато, жолто или болно
- Има мувички, мувла или непријатен мирис од земјата
- Зафаќа простор и пречи на движењето
- Е подарок што ве потсетува на нешто тажно
- Секогаш кога ќе го погледнете, ве нервира

Што да направите ако дете или милениче изеде растение
Не паничете. Извадете ги остатоците од устата, исплакнете ја устата со вода и не предизвикувајте повраќање без совет од лекар. Земете го растението или фотографија од него, за да знаат лекарите со што имаат работа. Ако се појави оток на устата, отежнато дишење, повраќање или поспаност, веднаш јавете се на 194 или 112. За миленичиња, итно јавете се на ветеринар.
Растенија безбедни за секој дом
Ако имате мали деца или миленичиња, а сепак сакате зеленило, изберете растенија што се сметаат за безбедни.
Безбедни собни растенија
- Хлорофитум, познат и како паешко растение
- Бостонска папрат
- Калатеа
- Пепероми
- Арека палма
- Африканска виолетка
- Босилек, нане и рузмарин во кујната
Како правилно да ги распоредите растенијата
Отровните растенија не мора да ги фрлите. Ставете ги на високи полици, во висечки саксии или во простории каде што децата и миленичињата не влегуваат. Секогаш знајте го името на растението што го купувате, за во итен случај да можете брзо да кажете што е. А во спалната соба држете малку растенија без силен мирис.
Растенијата не носат ни среќа ни несреќа сами по себе. Носат убавина, свеж воздух и мир, ако знаеме кое каде да го ставиме и ако се грижиме за нив. Тоа е единствената „добра енергија“ што навистина можеме да ја донесеме дома.



