Наесен, во дворовите и на пазарите се појавуваат два мали, но моќни плода: темновиолетовата, речиси црна аронија и црвениот, кисело-сладок дрен. Нашите баби од дренот правеле слатко, сок и ракија, а аронијата во последните години стана вистинска ѕвезда меѓу „суперхраната“. Двете овошја се богати со антиоксиданси и витамини и одлично се вклопуваат во здравата трпеза, особено после 40-тата.
Што се антиоксиданси?
Антиоксидансите се материи што помагаат во заштитата на клетките од оштетувања предизвикани од таканаречените слободни радикали. Тие природно се создаваат во телото, но нивниот број го зголемуваат стресот, пушењето, загадувањето, сонцето и нездравата исхрана. Исхраната богата со овошје и зеленчук, кои содржат антиоксиданси, се поврзува со подобро здравје на срцето, крвните садови и општо со поздраво стареење.
Аронија: малото црно бобинче
Аронијата потекнува од Северна Америка, а денес се одгледува и кај нас. Плодовите се темновиолетови, речиси црни, со малку опор, кисело-трпков вкус.
Што содржи:
- многу полифеноли, особено антоцијани, кои ѝ ја даваат темната боја
- витамин Ц и К
- влакна
- минерали како манган и калиум
Можни придобивки:
- антоцијаните и другите полифеноли се проучуваат за нивната улога во здравјето на срцето и крвните садови
- влакната помагаат за варењето и ситоста
- се истражува и нејзиното влијание врз шеќерот во крвта и воспалението
Важно е да се знае дека многу од истражувањата се мали или направени во лаборатории, па аронијата не треба да се смета за лек, туку за здрав дел од исхраната.
Дрен: традиционално овошје со долга историја
Дренот е грмушесто дрво што расте диво и во нашите шуми. Неговите издолжени црвени плодови созреваат кон крајот на летото и наесен, а вкусот им е кисел, со малку сладок призвук кога се целосно зрели.
Што содржи:
- витамин Ц
- антоцијани и други полифеноли
- органски киселини
- влакна
Во народната традиција дренот отсекогаш се сметал за „силно“ овошје, а постои и изреката „здрав како дрен“. Се користел за сокови, слатка, мармалади и чаеви, особено во зимските месеци.
Зошто се добри после 40?
- Помагаат во внесувањето на разновидни антиоксиданси преку храната.
- Се дел од исхраната што ја поддржува здравјето на срцето и крвните садови.
- Влакната помагаат за варењето и долготрајната ситост.
- Се одлична замена за слатки грицки, особено во свежа или сушена форма без додаден шеќер.
Како да ги користите?
Идеи од кујната
- Смути: шака аронија со банана, јогурт и малку мед.
- Овесна каша: со сушена аронија или дрен и ореви.
- Сок или сируп: домашен, со малку шеќер или мед.
- Слатко и мармалада од дрен: традиционален зимски вкус.
- Чај: од сушени плодови.
- Сосови: аронијата одлично оди со дивеч и печено месо.
- Колачи и мафини: со свежа или замрзната аронија.
Совет: бидејќи аронијата е многу опора, свежа најчесто се јаде во мали количини или комбинирана со послатко овошје.
Купување и чување
- Свежите плодови чувајте ги во фрижидер и искористете ги за неколку дена.
- Замрзнувањето одлично ги зачувува плодовите за зимата.
- Сушената аронија и дрен изберете ги без додаден шеќер.
- Готовите сокови проверете ги на етикетата: многу содржат додаден шеќер.
Внимание
- Готовите сокови и слатка често се многу слатки, па јадете ги умерено.
- Аронијата е богата со витамин К, па ако земате лекови за разредување на крвта, разговарајте со лекар пред да ја внесувате во поголеми количини.
- Суплементите и екстрактите не се исто што и целото овошје. Пред да ги користите, посоветувајте се со лекар или фармацевт.
- Ако имате чувствителен стомак, почнете со мали количини.
Наместо заклучок
Аронијата и дренот се мали плодови со голема вредност. Не се чудотворни лекови, но се вкусен и хранлив дел од разновидната исхрана, особено во есенските и зимските месеци. Вратете ги на трпезата: во смути, во каша, во домашно слатко или како сушени грицки. Здравјето често почнува од едноставните избори.
Текстот е информативен и не ја заменува консултацијата со лекар.
