Сува, затегната кожа што чеша, црвени дамки на лактите, вратот или рацете, пукнатини што печат. Атопискиот дерматитис, најчестиот облик на екцем, многумина го поврзуваат со бебињата и децата. Но, тој може да трае и во зрелите години, да се врати после долга пауза или дури први пат да се појави после 40. Со промените на кожата што ги носат годините и хормоните, многу жени забележуваат дека кожата им е почувствителна од кога било. Добрата вест е дека, иако екцемот не може трајно да се „избрише“, со правилна нега и терапија може добро да се контролира.
Што е атописки дерматитис?
Атопискиот дерматитис е хронична, незаразна воспалителна болест на кожата. Се јавува во бранови: периоди на смирување се менуваат со периоди на влошување. Во основа е нарушената заштитна бариера на кожата: таа полесно губи влага и полесно пропушта иританси и алергени, па реагира со воспаление и чешање.
Често се јавува кај луѓе што имаат или во семејството имаат и други „атописки“ состојби, како астма, полено или алергиски ринитис.
Зошто екцемот може да се влоши после 40?
- Кожата станува посува: со годините се намалува производството на природни масла и липиди.
- Хормонски промени: падот на естрогенот во перименопаузата и менопаузата ја прави кожата потенка, посува и почувствителна.
- Стрес: средните години носат многу обврски, а стресот е еден од најчестите поттикнувачи на екцемот.
- Почесто миење раце и контакт со средства за чистење.
- Лекови и други болести може да влијаат на кожата.
- Зимата: ладниот воздух надвор и сувиот воздух од греењето внатре.
Како изгледа?
Чести знаци
- Изразено чешање, често посилно ноќе
- Сува, груба, лушпеста кожа
- Црвени или потемни дамки
- Задебелена кожа на местата што долго се чешаат
- Пукнатини, особено на прстите и рацете
- Кај возрасните често: свиткувачите на лактите и колената, вратот, очните капаци, лицето, рацете и стапалата
Сличните промени може да ги предизвикаат и други кожни болести, како контактен дерматитис, псоријаза или габични инфекции. Затоа дијагнозата треба да ја постави дерматолог.
Најчести поттикнувачи
- сапуни, гелови за туширање и детергенти со мириси
- волна и синтетика директно на кожата
- топла вода и долги тушеви
- потење и прегревање
- сув воздух
- стрес и недостиг на сон
- прашина, полен, животински влакна
- кај некои луѓе и одредена храна, но тоа треба да се утврди со лекар, а не со строги диети на своја рака
Тајната на успешното лекување: секојдневна нега
Најважниот дел од лекувањето не е само кремата од аптека кога кожата ќе се влоши, туку постојаната грижа за кожната бариера, и тогаш кога кожата изгледа добро.
1. Хидратација, хидратација, хидратација. Мастни, хидратантни креми или мелеми без мирис, нанесени најмалку двапати дневно на целото тело, а особено веднаш по туширање, на уште малку влажна кожа.
2. Краток и млак туш. 5–10 минути, без жешка вода.
3. Благи средства за миење. Наместо обичен сапун, користете синдет или масло за туширање без мирис.
4. Нежно сушење. Кожата не ја тријте со пешкир, туку нежно притиснете.
5. Облека од памук. Лесна, широка, без груби етикети. Новата облека исперете ја пред носење.
6. Благ детергент без мирис. И дополнително плакнење.
7. Влажност во домот. Во зима проветрувајте, не прегревајте и по потреба користете овлажнувач на воздухот.
8. Не чешајте. Полесно е да се каже отколку да се направи. Кратки нокти, ладен облог, а ноќе памучни ракавици.
9. Стрес и сон. Техники за опуштање, движење и редовен сон помагаат и на кожата.
Кремата за хидратација е лек, а не козметика. Без неа, и најдобрата терапија тешко ќе делува.
Медицинско лекување
Кога кожата е воспалена, дерматологот најчесто препишува:
- кортикостероидни креми со соодветна јачина, за кратко време, според упатство
- нестероидни креми и масти за чувствителни делови, како лицето и очните капаци
- третман на инфекции, ако кожата е инфицирана
- кај тешки облици, фототерапија или современи системски лекови, кои во последните години донесоа големи промени во лекувањето
Многу луѓе се плашат од кортикостероидните креми. Кога се користат правилно, по упатство од лекар, тие се безбедни и многу ефикасни. Проблем е самоволната, долготрајна или прекумерна употреба, или прерано прекинување.
Кога да одите кај дерматолог?
- кога промените не се подобруваат со редовна нега
- кога чешањето ве спречува да спиете
- кога кожата е многу воспалена, влажна, со кори или гној
- кога екцемот се шири или се враќа често
- кога ви влијае на работата, расположението и самодовербата
Екцемот и душата
Хроничниот екцем не е само кожен проблем. Постојаното чешање, несоницата и непријатноста поради изгледот на кожата можат да влијаат на расположението, самодовербата и односите. Ако се чувствувате исцрпено или тажно, разговарајте за тоа со лекарот. Поддршката е дел од лекувањето.
Наместо заклучок
Атопискиот дерматитис после 40 може да биде упорен, но не мора да ви го диктира животот. Тајната е во постојаната, нежна нега на кожата, избегнувањето на поттикнувачите и навременото, правилно лекување со помош на дерматолог. Со малку трпение и вистинска рутина, кожата повторно може да стане мирна и удобна.
Текстот е информативен и не ја заменува консултацијата со лекар или дерматолог.
