Македонија е мала земја, но нејзините филмови патуваат далеку. Неколку од нив добија најголеми фестивалски награди, а еден стигна до две номинации за Оскар. Ако барате филм за долгите есенски вечери, еве пет наслови што вреди да ги видите, или повторно да ги видите.
Пред дождот (1994)
Филмот на Милчо Манчевски е можеби најпознатиот македонски филм во светот. Освои Златен лав на Венецискиот фестивал и беше номиниран за Оскар за најдобар странски филм. Приказната е поделена на три дела, Зборови, Лица и Слики, кои се поврзуваат во круг што гледачот го составува сам. Тоа е филм за насилството, љубовта и времето што не е линеарно, снимен со неверојатна сликовитост на македонскиот пејзаж.
Медена земја (2019)
Документарниот филм на Љубомир Стефанов и Тамара Котевска раскажува за Хатиџе, последната жена што одгледува диви пчели во напуштено село. Филмот освои големи награди на фестивалот Санденс и стана првиот филм во историјата на Оскарите номиниран истовремено за најдобар документарен и за најдобар странски филм. Тивок, бавен и неверојатно убав филм за човекот и природата.
Пред да гледате
- Изберете вечер без брзање, повеќето од овие филмови бараат внимание
- Гледајте ги со титлови ако гледате со пријатели од странство
- После филмот, разговарајте: тоа е половина од задоволството
Господ постои, името ѝ е Петрунија (2019)
Филмот на Теона Стругар Митевска ја следи Петрунија, млада жена од Штип што на Водици го фаќа крстот, нешто што традиционално е право само на мажите. Филмот беше прикажан во главната програма на Берлинале и стана меѓународен успех. Духовит и храбар филм за жените, традицијата и правото на избор.
Тајната состојка (2017)
Филмот на Ѓорче Ставрески е топла и смешна приказна за млад човек што се обидува да му помогне на болниот татко со необичен колач. Филмот беше македонски кандидат за Оскар и освои публика на многу фестивали. Совршен е за вечер кога сакате да се насмеете, но и малку да се трогнете.
Добриот филм не мора да е голем. Понекогаш е доволно едно село, една жена и неколку пчели.
Прашина (2001)
Вториот долгометражен филм на Манчевски е амбициозна приказна што ги поврзува Дивиот запад и Македонија на почетокот на 20 век. Двајца браќа каубои завршуваат среде Илинденското востание. Филмот го отвори Венецискиот фестивал и предизвика многу полемики, но денес е култен наслов за многу љубители на филм.
Каде да ги гледате
Македонските филмови повремено се прикажуваат на телевизија, а Кинотеката на Македонија организира ретроспективи и проекции. Некои се достапни и на стриминг-платформи. Следете ги програмите на фестивалите, бидејќи многу класици се враќаат на големото платно.
Совет за крај
Следниот пат кога не знаете што да гледате, наместо уште една странска серија, изберете еден од овие филмови. Ќе видите дека нашата земја, нашите луѓе и нашите приказни можат да бидат подеднакво големи на екранот како и било кои други.
